Mutfak Dolabı Ölçüleri: Tezgâh, Üst Dolap ve Boy Dolap Yükseklikleri

Mutfak dolabında temel ölçüler nelerdir?

Aşağıdaki tablo, mutfak planlamasında sık kullanılan genel aralıkları bir araya getiriyor. Her mutfak farklı olduğu için bu değerler kesin kural değil, planlamaya başlarken kullanılacak bir çerçevedir.

Bölüm	Genel aralık	Not
Tezgâh yüksekliği (zeminden)	85–95 cm	Kullanıcı boyuna göre ayarlanır
Tezgâh derinliği	60–65 cm	Ankastre cihazlar için genelde 60 cm gövde esas alınır
Alt dolap gövde yüksekliği	70–80 cm	Baza ve tezgâh kalınlığı eklenince tezgâh yüksekliği çıkar
Baza (süpürgelik) yüksekliği	10–15 cm	Ayak ucunun tezgâha yaklaşmasını sağlar
Tezgâh ile üst dolap arası	50–65 cm	Davlumbaz bölgesinde daha fazla boşluk bırakılır
Üst dolap derinliği	30–35 cm	Tezgâhta çalışırken başın çarpmaması için sığ tutulur
Üst dolap yüksekliği	60–90 cm ya da tavana kadar	Tavan yüksekliğine göre seçilir
Boy dolap yüksekliği	200–240 cm ya da tavana kadar	Fırın, buzdolabı ya da kiler için
Karşılıklı dolaplar arası koridor	100–120 cm	İki kişi çalışacaksa genişlik artırılır

Tablodaki ölçüler birbirine bağlıdır. Örneğin tezgâh yüksekliği değişince üst dolabın alt hizası da kayar; bu yüzden ölçüler tek tek değil, bir bütün olarak planlanır.

Tezgâh yüksekliği kullanıcı boyuna göre nasıl seçilir?

Tezgâh yüksekliği, mutfakta en çok hissedilen ölçüdür. Çok alçak tezgâh sırtı öne eğdirir, çok yüksek tezgâh ise doğrama ve yoğurma gibi işlerde omuzları yorar. Genel bir yöntem, ayakta dik dururken dirseği 90 derece bükmek ve dirsek hizasının 10–15 cm altını tezgâh yüzeyi olarak almaktır.

Kaba bir yol gösterici olarak:

• 160 cm civarı boy: Tezgâh için genellikle 85–88 cm aralığı rahat bulunur.
• 170 cm civarı boy: 88–92 cm aralığı yaygın tercih edilir.
• 180 cm ve üzeri boy: 92–95 cm ya da biraz üzeri değerlendirilir.

Mutfağı farklı boyda kişiler kullanıyorsa, en çok yemek yapan kişinin ölçüsü esas alınır. Bazı mutfaklarda doğrama için ayrılan bir tezgâh bölümü farklı yükseklikte planlanabilir; bu, ada ya da yarımada tezgâhı olan mutfaklarda daha kolay uygulanır. Ölçüye göre üretimde baza yüksekliği ayarlanarak tezgâh birkaç santim yükseltilebilir ya da alçaltılabilir.

Üst dolap ne kadar yükseğe asılmalı?

Üst dolabın alt hizası, tezgâhın 50–65 cm üzerinde olacak şekilde genel olarak planlanır. Bu boşluk, tezgâh üzerindeki küçük ev aletlerinin sığması ve çalışırken başın dolaba yaklaşmaması için gereklidir. Ocak üstünde davlumbaz varsa, o bölümdeki mesafe cihazın kendi montaj talimatına göre belirlenir ve genellikle daha fazladır.

Üst dolabın üst hizası ise tavan yüksekliğine bağlıdır. Tavana kadar uzanan üst dolaplar, dolap üstünde toz toplayan boşluk bırakmaz; en üst bölmeler az kullanılan eşyalar için ayrılır. Kısa boylu kullanıcılar için en üst rafa ulaşmak zor olabileceğinden, sık kullanılan tabak ve bardaklar alt raflara yerleştirilir.

Boy dolap nereye konur?

Boy dolaplar, zeminden tavana ya da tavana yakın yüksekliğe çıkan dolaplardır. Genellikle ankastre fırın, mikrodalga, buzdolabı ya da kiler bölümü için kullanılır. Yerleşimde dikkat edilecek noktalar:

1. Hattın ucunda olması: Boy dolap tezgâh hattını ortadan bölerse çalışma alanı küçülür; bu yüzden genellikle hattın bir ucuna konur.
2. Fırın yüksekliği: Boy dolap içindeki fırın, kapağı göğüs hizasının altında açılacak şekilde yerleştirilirse tepsi çıkarmak kolaylaşır.
3. Cihaz ölçüleri: Ankastre cihazların gövde ölçüleri ve havalandırma payları markaya göre değişir; boy dolap, seçilen cihazın teknik çizimine göre ölçülendirilir.
4. Kapı ve pencere: Boy dolap, kapı açılışını ya da pencereden gelen ışığı kapatmayacak noktaya yerleştirilir.

Çalışma üçgeni nedir?

Çalışma üçgeni, mutfakta en sık gidip gelinen üç nokta olan eviye, ocak ve buzdolabı arasındaki ilişkiyi tarif eder. Genel öneri, bu üç nokta arasındaki her kenarın kabaca 120–270 cm aralığında olması ve üç kenarın toplamının yaklaşık 4–8 metreyi geçmemesidir. Mesafeler çok kısa olursa tezgâhta çalışma alanı kalmaz; çok uzun olursa yemek yaparken gereksiz adım atılır.

Mutfak tipine göre üçgen farklı kurulur:

• Tek duvar mutfak: Üç nokta aynı hatta dizilir; eviye genellikle ortada, ocak ile buzdolabı iki yanda olur.
• L mutfak: Üçgen iki duvara yayılır; köşe bölümü depolama için değerlendirilir.
• U mutfak ve ada: Üç nokta üç ayrı yüzeye dağıtılabilir, bu da en dengeli üçgeni verir.

Eviye ile ocak arasında en az bir tezgâh bölümü bırakmak, hazırlık için alan sağlar. Ocağın hemen yanına uzun boy dolap ya da duvar gelmemesi, tencere saplarının çarpmaması için genel olarak önerilir.

Ölçü alınırken nelere dikkat edilir?

Mutfakta ölçü, gömme dolapta olduğu gibi birkaç noktadan alınır; duvarların dik olup olmadığı ve zeminin düz olup olmadığı kontrol edilir. Gömme dolap ölçüsü üzerine daha ayrıntılı bilgi için gömme dolap yaptırırken bilinmesi gerekenler yazımıza bakabilirsiniz. Mutfağa özel olarak şunlar not edilir:

• Su, gider ve doğalgaz çıkışlarının yeri
• Priz ve anahtarların yüksekliği
• Pencere pervazı ve kalorifer
• Kullanılacak cihazların teknik ölçüleri

Raymodül İstanbul'un her ilçesinde ücretsiz keşif yapar ve ölçüyü yerinde alır. Mutfak dolapları Ümraniye Yukarı Dudullu'daki kendi fabrikasında üretilir, kendi montaj ekibiyle kurulur ve 2 yıl garantilidir. Kapak yüzeyinde mat, parlak, ahşap desenli ve boyalı seçenekler bulunur; frenli (yavaş kapanan) menteşe kullanılabilir. Çekmece sistemleri, köşe donanımları ve ankastre cihaz yerleşimi keşifte ihtiyaca göre birlikte değerlendirilir.